आजकाल अनेक लोक “रात्री झोप लागत नाही”, “झोपेत वारंवार जाग येते” किंवा “सकाळी उठल्यावरही थकवा जाणवतो” अशी तक्रार करतात. झोप नीट न लागणे ही फक्त सवय नाही, तर हा एक आरोग्याचा गंभीर संकेत असू शकतो. झोपेची समस्या दीर्घकाळ राहिली तर ती शरीर आणि मन दोन्हींवर वाईट परिणाम करू शकते.
जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला नियमितपणे झोप येत नाही, झोपेत वारंवार जाग येते, किंवा पुरेशी झोप घेतल्यानंतरही ताजेतवाने वाटत नाही, तेव्हा त्या अवस्थेला Sleep Disorder असे म्हणतात. काही लोकांना झोप यायला खूप वेळ लागतो, तर काहींना मध्यरात्री अचानक जाग येते आणि पुन्हा झोप लागत नाही.
झोपेच्या समस्यांची सामान्य कारणे
झोप नीट न लागण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीमुळे मानसिक ताण, सतत मोबाईल वापर, कामाचा ताण, चिंता आणि अनियमित झोपेची वेळ ही मोठी कारणे ठरतात. काही वेळा थायरॉईड, डायबिटीज, उच्च रक्तदाब, डिप्रेशन किंवा हार्मोनल बदल यामुळेही झोपेवर परिणाम होतो. रात्री उशिरा चहा, कॉफी किंवा जड जेवण केल्याने देखील झोप लागत नाही.
झोप नीट न लागण्याची लक्षणे
झोपेच्या समस्येकडे दुर्लक्ष केल्यास त्याची लक्षणे हळूहळू वाढत जातात. दिवसभर आळस वाटणे , चिडचिड होणे ,डोके दुखणे, लक्ष केंद्रित न होणे आणि कामात चुका होणे ही सुरुवातीची लक्षणे असतात. काही लोकांमध्ये स्मरणशक्ती कमी होणे , वजन वाढणे , रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होणे असे परिणामही दिसून येतात.
झोपेचा शरीरावर होणारा परिणाम
पुरेशी झोप न मिळाल्यास शरीराला योग्य विश्रांती मिळत नाही. त्यामुळे हार्मोनल बॅलन्स बिघडतो, हृदयावर ताण वाढतो आणि डायबिटीजसारख्या आजारांचा धोका वाढतो. झोप आणि मानसिक आरोग्य यांचा खूप जवळचा संबंध असल्यामुळे सतत झोपेची समस्या असल्यास डिप्रेशन आणि अॅन्झायटी वाढू शकते.
झोप सुधारण्यासाठी काय करता येईल?
झोप सुधारण्यासाठी सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे झोपेची ठराविक वेळ पाळणे. रोज एकाच वेळेला झोपायला जाण्याची आणि सकाळी उठण्याची सवय लावा. झोपण्याआधी किमान एक तास मोबाईल, टीव्ही किंवा लॅपटॉप वापरणे टाळा. रात्री हलके आणि वेळेत जेवण करा. मन शांत ठेवण्यासाठी ध्यान, हलका व्यायाम किंवा खोल श्वास घेण्याचे सराव उपयोगी ठरतात. झोपायच्या खोलीत शांत वातावरण आणि मंद प्रकाश ठेवा.
डॉक्टरांचा सल्ला केव्हा घ्यावा?
जर झोपेची समस्या 2–3 आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकून राहिली, किंवा त्याचा तुमच्या दैनंदिन आयुष्यावर परिणाम होत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. योग्य तपासणी करून झोपेची मूळ कारणं शोधली जातात आणि त्यानुसार उपचार दिले जातात.
Ekvira Healthcare मध्ये Sleep Disorder साठी उपचार
Ekvira Healthcare मध्ये झोपेच्या समस्यांसाठी संपूर्ण वैद्यकीय तपासणी, जीवनशैली सल्ला आणि गरज असल्यास योग्य उपचार दिले जातात. वेळेवर उपचार घेतल्यास झोपेची गुणवत्ता सुधारते आणि आरोग्य पुन्हा संतुलित होते.
झोप नीट न लागणे ही छोटी समस्या वाटू शकते, पण ती दुर्लक्षित करणे धोकादायक ठरू शकते. वेळेवर लक्ष दिल्यास आणि योग्य सवयी अंगीकारल्यास झोपेची समस्या नक्कीच सुधारता येते. चांगली झोप म्हणजे चांगले आरोग्य.
जरूर वाचा, लघवी करताना जळजळ – कारणे, लक्षणे आणि उपचार
